Provincie start project VAMOS

De provincie Noord‑Brabant start dit jaar met VAMOS: een meerjarig project dat zich richt op het valideren van ammoniakreducerende voer- en managementmaatregelen in de Brabantse veehouderij. Het project vormt een belangrijke vervolgstap in de transitie naar doelsturing in de agrarische sector.

Met VAMOS (Validatie Ammoniakreducerende Maatregelen via Onderzoek gericht op Sectorbrede toepassing) zet de provincie in op praktijkonderzoek onder realistische bedrijfsomstandigheden, zodat veehouders in de toekomst kunnen beschikken over bewezen, juridisch geborgde maatregelen om emissies te verlagen. De resultaten worden, na validatie, opgenomen in de Omgevingsverordening Noord-Brabant en in overleg met het Rijk mogelijk landelijk toepasbaar gemaakt.

VAMOS bouwt voort op ervaringen uit “Meten is Weten”
De start van VAMOS volgt op de succesvolle voortgang van het project Continu Meten, waarin sinds eind 2024 op 33 veehouderijlocaties continue emissiemetingen worden uitgevoerd. In dat project, door veel veehouders aangeduid als "Meten is Weten", wordt ervaring opgedaan met nieuwe meetsystemen voor ammoniak, methaan en CO₂ in stallen, zowel in natuurlijke als mechanische ventilatie.

De opgedane inzichten zijn waardevol. Sensoren voor ammoniak en CO₂ blijken stabiel en betrouwbaar, veel stallen blijken goed bemeetbaar. Ook zijn er duidelijke uitdagingen, zoals complexe staltypen, stofvorming en beperkte automatische koppeling met bedrijfsdata. Deze lessen vormen een stevige basis voor het vervolg. Waar Continu Meten vooral draait om het meten zelf, richt VAMOS zich op het aantonen van wat werkt: minimaal vijf voer- en managementmaatregelen met een aantoonbaar ammoniakreductiepotentieel van 20% of meer.

Gedeputeerde Marc Oudenhoven benadrukt het belang van deze volgende stap. “Met Continu Meten laten we zien dat het technisch steeds beter kan: realtime inzicht in emissies op het bedrijf. Met VAMOS bouwen we daarop voort. Door maatregelen onder echte omstandigheden te testen, creëren we een stevig fundament voor doelsturing. Dat geeft boeren duidelijkheid én handelingsperspectief.”

VAMOS belangrijk voor doelsturing
De provincie werkt al jaren aan doelsturing: een systeem waarin vergunningverlening niet langer draait om middelen (zoals vaste techniek-eisen), maar om meetbare prestaties op het bedrijf. VAMOS speelt hierin een cruciale rol. Maatregelen worden wetenschappelijk gevalideerd en getest volgens landelijke protocollen. Daarnaast wordt er minimaal één jaar gemonitord in praktijkstallen. Dit moet leiden tot een robuust en toekomstbestendig maatregelenpakket voor veehouders in Brabant en daarbuiten.

Nog geen toepassing in vergunningverlening.
Voor toepassing van continue emissiemetingen en gevalideerde maatregelen in vergunningverlening is nog verdere ontwikkeling nodig. Zo is er behoefte aan  aanscherping van landelijke meetprotocollen, eenduidige landelijke kaders en juridische borging via het Rijk. De provincie blijft hierover nauw samenwerken met de rijksoverheid, andere provincies en sectorpartijen.